Taşıdığı zenginlikler nedeniyle tarihte “Altın Boynuz” olarak adlandırılan Haliç’te, suyun kıyısından tepelere uzanan keyifli bir geziyle İstanbul’un kültür katmanlarına tanıklık edebilirsiniz. İşte 8 adımda Haliç…

Yazı: MELİH USLU

1 HALİÇ METRO KÖPRÜSÜ
Unkapanı Köprüsü’nden başlayıp Haliç kıyısına paralel uzanan cadde boyunca ilerlerken, Türkiye’nin ilk metro köprüsü mutlaka dikkatinizi çekecek. İnşasına 2009 kışında başlanıp 15 Şubat 2014 tarihinde törenle hizmete giren köprü ile Taksim – Yenikapı arası sadece 7,5 dakika sürüyor. 3,5 kilometre uzunluğundaki bu hat ile Şişhane hem Yenikapı’yla hem de Marmaray ile buluşuyor.

NERESİ GEZİLİR?
Kadir Has Üniversitesi’ne dönüştürülen Tarihi Cibali Tütün Fabrikası bünyesindeki Rezan Has Müzesi, zengin arkeolojik eser koleksiyonu, 1600’lü yıllara tarihlenen Osmanlı yapı kalıntıları ve 11. yüzyıldan kalma Bizans su sarnıcı ile geçmişi geleceğe bağlayan mekân kimliğine sahip. Tel: 0212 533 65 32. rhm.org.tr


2 KIRMIZI MEKTEP
Paris için Eyfel Kulesi ne ise Haliç için Kırmızı Mektep de o! Haliç’te hemen her yerden kendisini görünür kılan bu muazzam bina, ne gariptir ki hiçbir mimari üsluba bağlı kalınmadan inşa edilmiş. 1880 yılında Mimar Dimadis tarafından yaptırılan tarihi okul, Osmanlı İmparatorluğu’nda yüksek mevkilerde görev yapmış pek çok devlet adamı ile din görevlileri ve tercümanlar yetiştirmiş. Günümüzde Özel Fener Rum Lisesi ve Ortaokulu adıyla işlevini sürdüren kurumun Kırmızı Mektep” olarak anılmasının sebebi ise cephesini örten tuğlaların göz alıcı kırmızısı…

NEREDE KALINIR?
Haliç’in en seçkin butik oteli Troya, Fener Rum Patrikhanesi’nin hemen önünde, deniz kıyısında yer alıyor. Orijinaline sadık kalınarak restore edilen ve geleneksel 19. yüzyıl mimarisini yansıtan otelin tavanı, zemini ve renkli duvar bezemeleri, 1890’lı yıllardan kalma. Abdülezelpaşa Cad. No: 97 Fener. Tel: 0212 531 48 58. troyahotelbalat.com

 

3 TEKFUR SARAYI
Ayvansaray’da görülmeye fazlasıyla değer bir yapı bulunuyor. Daha doğrusu bir saray… İstanbul’un kara surları üzerinde bulunan ve inşa tarihi tam olarak bilinmeyen bu görkemli yapı, İstanbul’un fethinden sonra fil ahırı ve çini imalathanesi olarak kullanılmış. Ayakta kalabilmiş bir Bizans sarayı olarak dünya sanat tarihinde çok önemli bir yere sahip olan yapı ile ilgili ilginç bir rivayet var: Topkapı Sarayı’nda sergilenen dünyaca ünlü Kaşıkçı elmasının buradaki bir çöplükte bulunduğu söyleniyor.
NE YAPILIR?
Kadın Eserleri Kütüphanesi’nin karşı sokağında, Haliç’e değer katan mekânlardan biri sizi bekliyor: Balart Sanat Evi. Her metrekaresi sanatla dopdolu olan mekânda, resim, seramik, mozaik, fotoğraf, ahşap boyama, mum yapımı, ebru ve sedef kakma gibi çeşitli sanat dallarında eğitim veriliyor. Mürselpaşa Cad. Hızırçavuş Sok. No: 36. Tel: 0212 534 40 93. balartsanatevi.com

4 FESHANE-İ AMİRE
Balat’tan Haliç’in içlerine doğru yol aldığınızda sahilin sağ tarafında boylu boyunca uzanan Tarihi Feshane Binası’nı göreceksiniz. Sultan İkinci Mahmut, Osmanlı ordusunun fes ve serpuş ihtiyacını karşılamak üzere 1826 yılında bu fabrikayı inşa ettirmiş. Binanın taç kapısı, orijinal sütunlu Sultan İkinci Mahmut Salonu ve koridorları süsleyen eski fabrika fotoğrafları görülmeye değer.

BİLİYOR MUYDUNUZ?
Eyüp’ün merkezine doğru ilerleyip Sultan Reşat Caddesi’ne çıktığınızda, köşe başında yekpare bir yapı göreceksiniz. Haliç’te yatan tek Osmanlı padişahı olan Mehmet Reşat’ın sekizgen planlı türbesi, ölümünden kısa bir süre önce, 1916 yılında bizzat kendi emriyle yaptırılmış.


5 EYÜP SULTAN KÜLLİYESİ

Semtin anıt yapısı olan Eyüp Sultan Camii, Fatih Sultan Mehmet tarafından 674 yılında, Emevilerin İstanbul kuşatmasına katılan ve burada şehit Ebu Eyyüb El Ensari adına yaptırılmış. Türbesi, Eyüp Sultan Külliyesi içerisinde bulunan Ebu Eyyüb El Ensari, Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.) Medine’ye hicret ettiğinde onu evinde misafir eden büyük bir sahabedir. Bu yüzden hem İslam dünyasında hem özel bir yeri vardır. Mezarı Fatih Sultan Mehmet’in hocası Akşemsettin tarafından bulunmuştur. İstanbul’u ziyaret eden hemen herkes on ziyarete gelir. Osmanlı döneminde sultanlar, Eyüp Sultan Türbesi’ni mutlaka ziyaret ederek silahlarını burada kuşanırlardı.

NEREYE GİDİLİR?
Osmanlı Devleti’nde çok önemli yeri olan yola artık çok yakınız. “Cülus Yolu” adı verilen bu önemli güzergâh, camilerin, külliyelerin ve türbelerin arasından geçerek Haliç sahilini Eyüp Sultan’a bağlıyor. Osmanlı padişahları tahta çıkmazdan önce bu yoldan dualarla geçip Eyüp Sultan Külliyesi’ne gidip namaz kılarlarmış.


6 PİYER LOTİ KAHVESİ
Eyüp Mezarlığı’nın yer aldığı tepeye çıktığınızda, “biraz mola zamanı” diyerek çok keyifli bir eski İstanbul kahvesine oturabilirsiniz. Adını Fransız Denizci ve Yazar Piyer Loti’den alan bu bahçeli mekân, ağaçlar altındaki masaları ve geniş Haliç manzarasıyla haklı bir üne sahip. Türkiye’ye ilk gelişinde bir Osmanlı kadınına âşık olup Eyüp semtine yerleşen Fransız romancı, İstanbul’da yaşadığı yıllarda sık sık bu kahveye gelir, saatlerce otururmuş.

NE ALINIR?
Eyüp Meydanı’na geldiğinizde hemen sağ kolda, Eyüp Oyuncakçılar Çarşısı yazılı bir kemer göreceksiniz. İlçede el yapımı oyuncak işinin geçmişi, Osmanlı dönemine dayanıyor. Bu köklü zanaat, son yıllarda yerel girişimler eliyle yeniden canlandırılıyor.

7 MİNİATÜRK
Haliç’in kıyısına yayılan 60 bin metrekarelik yeşil alan üzerine kurulan Miniatürk, dünyanın en büyük minyatür parkı unvanına sahip. Parkta Osmanlı coğrafyasını zenginleştiren yüzlerce eserin maketi bulunuyor. Orijinali 62 metre yüksekliğinde olan Galata Kulesi’ne eğilerek bakmak, Boğaz Köprüsü’ne ya da Selimiye Camii’nin kubbesine dokunmak, size kendinizi bir masalın içinde hissettirecek. Örnektepe Mah. İmrahor Cad. No: 7. Tel: 0212 222 28 82. miniaturk.com.tr


8 RAHMİ KOÇ SANAYİ MÜZESİ

Haliç’e gelip Hasköy İskelesi’nin yanı başındaki bu keyifli müzeye uğramamak eksiklik olur. Türkiye’nin ilk sanayi müzesi olarak kurulan mekân, 1861 yılında Şirket-i Hayriye vapurlarının onarımı için kurulan Eski Hasköy Tersanesi’nin binasında hizmet veriyor. Yedi bine yakın eserin sergilendiği müzenin birbirinden ilginç parçaları arasında Sultan Abdülaziz’in Avrupa seyahatinde kullandığı 1866 yapımı saltanat vagonu, 19. yüzyıl bisikletleri ve asırlık lokomotifler sayılabilir. Hasköy Cad. No: 5. Tel: 0212 369 66 00. rmk-museum.org

NE YENİR?
Rahmi Koç Sanayi Müzesi’nin bahçesindeki mekân, Haliç kıyısında seçkin bir yemek için doğru adres. Denizci aksesuarları ile dekore edilen restoranın alakart menüsü, Akdeniz antreleri ile deniz ürünleri ağırlıklı. Mekânın spesiyal yemekleri ise kağıtta levrek, baharat soslu karides, safranlı fenerbalığı ve orman meyveli dondurma. Tel: 0212 369 66 16.